Evimizdeki Toz Bizi Obez Yapabilir

Beyaz bir eldivenle toz kontrolü yaparken elimize gelen tozlar endokrin sistemi bozan ve obezite gibi metabolik hastalıklarla ilişkilendirilen kimyasallar taşıyor.

Beyaz bir eldivenle toz kontrolü yaparken elimize gelen tozlar endokrin sistemi bozan ve obezite gibi metabolik hastalıklarla ilişkilendirilen kimyasallar taşıyor. Evlerden toplanan toz numuneleri analiz edildiğinde, böcek ilaçları, alevlenmeyi zorlaştırıcılar, plastikleştiriciler (Sert plastiklere ilave edilip onları yumuşak, işlenebilir, kalıplanabilir hale getiren katkı maddesi) gibi, hastalık yapan kimyasallar içerdikleri tespit edildi. Numunelerin, kültürdeki yağ hücrelerinde, trigliserid toplaşmasını tetiklediği görüldü.

Ev Tozu Obezliğe Neden OluyorObezite riskleri değerlendirilirken artık beyaz eldiven testinin de yapılması gerekecek. Eğer eldivenli elinizi, evdeki herhangi bir yüzeyde gezdirdiğinizde tozlanırsa, evin temizliğinden daha büyük kaygılarınız da var demektir. Kendinizi, metabolik hastalıklara yol açabilecek çevresel kirleticilere – alevlenme zorlaştırıcılar (koltuk, yastık, yatak, bebek bezinin köpüksü kısımlarında bulunuyor), ftalatlar (hormonları bozuyor), bizfenol-A gibi kimyasallara – maruz bırakıyor olabilirsiniz. Bu tip kimyasallar, tüketim mallarında sıklıkla bulunurlar ve vücudumuzdaki hormonları taklit edebilir ya da onlarla reaksiyona girebilirler. Hayatın ilk safhalarında kimyasala maruz kalmanın, sonraki kilo alımlarıyla bağlantısını inceleyen, hayvan deneylerinin gösterdiği kadarıyla, ”obezojen” de oldukları anlaşılmış bulunuyor. Obezojen potansiyelleri teyit edilmiş olan bu kimyasallar, aynı zamanda evdeki tozda da bulunuyorlar.

Yeni bulgular, ev içi toz ekstrelerinde ve evin iç ortamında sıklıkla her yerde bulunan tozlarda tespit edilen bir grup yarı uçucu organik kimyasaldaki (YUOK’lar) adipojenik aktiviteyi (yağ hücrelerinin değişime uğraması) inceleyen Duke Üniversitesi bilim insanları tarafından açıklandı. Araştırmacılar Kuzey Karolina’daki 11 evden toz numuneleri topladılar ve numunelerdeki ekstreleri bir fare preadiposit hücre modelinde test ettiler. 3T3-L1 hücreler adı verilen bu hücreler sıklıkla bileşiklerin, potansiyel trigliserid birikimi üzerindeki etkilerini tespit etmek amacıyla test ettikleri bir tür yağ hücresi türü.

Sonuçlar, Environmental Science & Technology dergisinde yayınlandı, makalenin başlığı ”Ev Tozu Ekstreleri ve Yarı-Uçucu Ev İçi Kirleticilerin 3T3-L1 Hücrelerde Adipojenik Aktivitesinin Karakterizasyonu” idi. Makalede, endokrin bozucu kimyasallar (EBK’ler) içeren küçük miktarda ev tozunun, bir laboratuvar çanağındaki yağ hücrelerinin daha fazla trigliserid biriktirmesini tetiklediği belirtiliyordu.

”11 Ev tozu ekstresinden 10’u, çevresel olarak eşdeğer ortamlarda ( <20 μg="" toz/bölme),="" önemli="" miktarda="" trigliserid="" akümülasyonu="" ve/veya="" proliferasyon="" (çabuk="" çoğalma)="" sergiledi="" ve="" yarı="" uçucu="" organik="" kimyasallardan="" 28="" tanesi="" önemli="" miktarda="" adipojenik="" aktivite="" sergiledi,”="" diyor="" makalenin="" yazarları.="" “özellikle,="" piraklostrobin,="" dibütil="" ftalat,="" tert-bütil-fenil="" difenil="" fosfat="" ve="" izopropilatlı="" triaril="" fosfatlar="" (itp’ler),="" rosiglitazonun="" indüklediği="" maksimuma="" kıyasla="" süper="" maksimal="" trigliserid="" birikimi="">

Ev tozunda bulunan, 44 kirleticiyi değerlendiren bilim insanları, şişmanlığa yol açan en güçlü etkiyi gösteren kimyasalların; piraklostrobin, bir böcek ilacı; tert-bütil-fenil difenil fosfat (TBPDP), alevlenmeyi zorlaştırıcı ve dibutil fatalat (DBP), bir plastikleştirici olduğunun altını çizdiler. 3 μg gibi çok az miktardaki toz bile – çocukların maruz kaldıkları günlük toz miktarının çok altında – ölçülebilir etkilere neden oldu.

ABD Çevre Koruma Teşkilatı (EPA) verilerine göre, çocuklar her gün 50 mg ev tozu yutuyor. Solunan, sindirilen ya da deri yoluyla vücuda geçen ev içi tozu içinde muhtemelen EBK’lar mevcut. Bir çevresel etik ve sürdürülebilir çevre yönetimi profesörü olan, Heather Stapleton, Ph.D., liderliğindeki Duke Üniversitesi takımı, ev tozunda EBK’ların varlığını teyit etti. Buna ilaveten, Dr. Stapleton’un takımı, ev tozunun, metabolik sağlığın bozulmasına yol açmaya yetkin, olası kimyasallara maruziyet kaynağı olabildiğini de gösterdi.

”EPA’nın tahmini çocuklar tarafından maruz kalınan toz seviyelerinin bile altındaki konsantrasyonlarda ev tozunda görülen adipojenik aktivite, insan sağlığına olan etkileri konusunda endişeleri arttırıyor, özellikle de çocuklar üzerindeki olası etkileri endişe verici,” diyor çalışmanın yazarları. ”Bizim sonuçlarımız alışılmadık bir potansiyel sağlık tehtidini ortaya koyuyor ve bu aktiviteye katkıda bulunması olası YUOK’ları, bunun kabul edilen bir nedeni olarak belirliyor.”

Metabolizmayı bozan kimyasallar, obezite ve bunlarla bağlantılı metabolik bozukluklar arasındaki ilişki bir kaç yıl önce Parma Üniversitesi’ndeki bir çalıştayda tartışma konusu olmuştu. Çalıştay, gelecekte metabolizmayı bozan maddelerin etkilerini nasıl detaylandırılacağını açıklayan bir ”Parma konsensus makalesi” yayınlamıştı.

”Geçtiğimiz on yıllarda vücut kompozisyonunda meydana gelen önemli değişiklikleri açıklayabilen bilinen klasik genetik mekanizma bulunmuyor,” diye belirtiliyor çalıştay makalesinde. ”Bu yüzden, gen ekspresyonu ve çevresel nedenlerden meydana gelen epigenetik izlerdeki stres, uyuşturucu bağımlılığı (örneğin nikotin), gibi değişikliklerin tanımlanması ve gelişme çağında karşılaşılan (uterusta ve çocukluğun erken safhalarında) bir dizi endokrin bozucu kimyasal maddenin hayatın ileri dönemlerindeki metabolik hastalığa yakalanma riski ile ilişkisi önemli bir odak noktaları oldu.”

Genengnews





popsci

Evimizdeki Toz Bizi Obez Yapabilir popsci bilim