A vitamininin faydaları nelerdir? Hangi besinlerde A vitamini bulunur?

İşte A vitaminin bulunduğu besinler

Şunu unutmamalıyız ki Vitaminler, hormonların düzenlenmesinden tutunda  bütün vücut fonksiyonlarımızın en iyi şekilde çalışmasına kadar metabolizmamızın dengesini koruması için en gerekli bileşenlerden birisidir.

 Vitaminlerin bir kısmı vücudumuzda kendiliğinden üretilirken, vitaminlerin bir kısmı da vücudumuzda üretilmezler. 

Bunlar (A vitamini, B vitamini, C vitamini gibi) vitaminleri olup bunları besinler ya da gıda takviyeleri ile dışarıdan almamız lazımdır. 

Günlük beslenme düzenimiz dahilinde tükettiğimiz bütün besinlerden vücudumuzun ihtiyacı olan vitaminleri karşılıyoruz. 

Fakat ne bilinçsiz bir şekilde gıda tüketir, dengesiz bir şekilde beslenirsek kimi zaman vitamin eksikliği ya da fazlalığından dolayı çeşitli sağlık problemleri yaşayabiliyoruz.

Kimi zamanda  en iyi şekilde dengeli ve sağlıklı da beslensek vücudumuza aldığımız vitaminler bazı sebeplerden dolayı vücut tarafından emilmemektedir. 

Bu gibi durumlarla karşılaştığımızda vitaminlerin emilimini kolaylaştırmak ve vitamin eksikliğini gidermek için, hususi olarak üretilmiş vitamin takviyeleri kullanmak mecburiyetinde kalabiliriz.


Vücuda dışarıdan alınması gereken en önemli  vitaminler A, B, C,D, E ve K vitaminleridir. 

Yağda çözünebilen A, D, E ve K vitaminleri vücutta depolanabilmektedir ama suda çözünen B ve C vitaminlerini vücut kendi  ihtiyacı  kadar alır ve fazlasını idrar yardımıyla dışarı atar.

Yağda çözünebilen ve vücut tarafından depolanabildiği için eksikliği nadiren görülen bir vitamin olan A vitamini'nin vücut için oldukça fazla faydası vardır.

A vitamini (retinol) nedir?

A vitamini; 

retinol, retinal ve retinil maddelerini içeren, bir grup yağda çözünen retinoidin yaygın ismidir. 

      Besinler aracılığıyla vücudumuza aldığımız A vitamini iki formda mevcuttur: 

Önceden oluşturulmuş A vitaminleri (retinol ve esterleştirilmiş formu,retinil ester) ve provitamin A karotenoidleri. Önceden oluşturulmuş A vitamini olan retinoller, süt ürünleri, balık ve et (özelliklekaraciğer) dahil olmak üzere hayvansal gıdalarda bulunur.

 En önemli provitamin olan A karotenoid beta-karoten ise bitkileraracılığıyla vücuda alındıktan sonra vücut tarafındansonradan A vitaminine dönüştürür. Vücuttaki A vitaminin fazlasıretinil esterler halinde karaciğerde depolanır.

A vitamininin faydaları nelerdir?

A vitamini bağışıklık fonksiyonu, görme, üreme ve hücrelerin birbiriyle iletişim kurmasında etkin rol oynar. 

A vitamini, retina reseptörlerinde ışığı emen bir protein olan rhodopsin’in önemli bir bileşeni olarak görme duyusu için kritik bir öneme sahiptir ve kornea sağlığının korunmasında oldukça önemli bir rol oynar. Gözleri korur ve daha iyi görmeyi sağlar, göz kuruluğunu engeller.

A vitamini göz sağlığı için son derece hayati öneme sahip bir vitamin olmasının yanında saç ve cilt sağlığımızda da söz sahibidir. 

Bağışıklık sistemini güçlendirir, üremeyi ve gelişmeyi arttırır, hücre fonksiyonlarını düzeltir, antioksidandır, serbest radikalleri uzaklaştırır, diş ve diş eti sağlığında önemli katkısı vardır. A vitamini ayrıca hücre büyümesini destekler, kalbin, akciğerlerin, böbreklerin ve diğer organların korunmasında kritik bir rol oynar.

A vitamini eksikliğinde ne olur?

A vitamini yağda çözünebilen ve vücutta depolanabilen bir vitamin olduğu için eksikliği çok nadir olarak görülür. A vitamini eksikliği özellikle hayvansal gıdalar tüketmeyen, dolayısıyla önceden oluşturulmuş A vitaminleri olan retinoleri alamayan kişilerde görülebilir. Ayrıca beta-karoten içeren gıdaların tüketilmemesi de vücut tarafından A vitamini üretilmemesine ve A vitamini eksikliği yaşanmasına neden olabilir.

Özellikle hamilelik, bebeklik, erken çocukluk ve emzirme dönemi gibi daha fazla besine ihtiyaç duyulduğu ve beslenmeye özel olarak dikkat edilmesi gereken dönemlerde A vitamini eksikliği yaşamak vücutta anemi, görme kaybı ya da görme bozuklukları, deri hastalıkları gibi kalıcı hasarların ortaya çıkmasına sebep olabilir. Çocukluk döneminde anne sütünün eksik alınması ya da hiç alınmaması ve kronik ishal durumlarında aşırı A vitamini kaybı yaşanabilir.

A vitamini ayrıca bağışıklık sisteminin doğru çalışmasında etkili olduğu için, vücudu enfeksiyonlara karşı savunmasız duruma getirerek hastalıkların daha kolay oluşmasına zemin hazırlayabilir. A vitamini demir metabolizmasına katkıda bulunduğu, mukozanın korunmasını sağladığı, hücre oluşumunu destekleyerek cildi güzelleştirdiği, bağışıklık sistemine destek olduğu ve görme fonksiyonlarına önemli katkıda bulunduğu için eksikliğinde de tüm bu sistemlerin çalışmasında aksaklıklar meydana gelebilir.

A vitamini fazla alındığında ne olur?

A vitamini yağda çözünebilen bir vitamindir ve vücutta ilk depolandığı yer karaciğerdir. Fazla miktarda A vitamininin alınması karaciğerde çok fazla yağ birikmesine, dolayısıyla da karaciğerin fonksiyonlarını düzgün şekilde yerine getirememesine neden olabilir.

Önceden oluşturulmuş A vitamininin gerekli miktardan çok daha fazla depolanması sonucu toksik hale gelmesi mümkünken, vücutta sonradan A vitaminine dönüştürülen, bitkisel kaynaklı beta-karotenin vücuda fazla alınmasının herhangi bir toksik etkisi bulunmuyor. Vücuda sürekli olarak yüksek miktarlarda A vitamini alınması, kafatası içinde basınca, dolayısıyla da baş dönmesi, bulantı, baş ağrısı gibi semptomların görülmesine neden olabilir. A vitamininin gerekli miktardan fazla alınması ayrıca ciltte tahriş ve kuruluğa, eklem ve kemik ağrısına, hatta kişinin komaya girerek ölmesine kadar ciddi problemler ortaya çıkarabilir. Sonuç olarak doz aşımının yan etkilerinden sakınmak için, A vitaminini beta-karoten içeren bitkisel kaynaklardan almak daha güvenli bir yol olabilir.

A vitamini içeren besinler hangileridir?

A vitamini içeren besinler genelde hayvansal kaynaklı olsa da, bitkisel kaynaklardan aldığımız beta-karotenler de vücut tarafından A vitaminine dönüştürülebildikleri için en önemli A vitamini kaynaklarındandır.

A vitamini içeren hayvansal besinler: Karaciğer, süt, tereyağı, dondurma, yoğurt, peynir, yumurta, bazı sakatatlar

A vitamini ve beta-karoten içeren bitkisel besinler: Ispanak, havuç, maydonoz, mercimek, pırasa, bal kabağı, pazı, patates, kavun, kapruz, kırmızı biber, turunçgiller, bezelye.

A vitamini B vitamini C vitamini A vitamininin faydaları nelerdir Hangi besinlerde A vitamini bulunur A vitamini eksikliğinde ne olur A vitamini fazla alındığında ne olur Karaciğer süt tereyağı dondurma yoğurt peynir yumurta Ispanak havuç maydonoz mercimek pırasa bal kabağı pazı patates kavun kapruz kırmızı biber turunçgiller bezelye retinol retinal